Tegneseriebok. Satire, skrått blikk på Noreg anno 2002. Flott teikningar, veldig uttrykksfulle bein(!), som det (omtrent) står i forordet.
Historia om ein bokhandlar i Kabul og familia hans. Bra historie, men kvinnenes skjebne gjorde meg tidvis rasande! Skjønner ikkje at Seierstad klarte halde seg.... nokre små minus for litt manglande fokus - eg hadde syntes det var meir interessant om ho hadde lete kvinnene vere i fokus heile tida, i staden for å konsentrere seg om nesten heile bokhandlarens familie.
Beretningar frå New Yorks kjøken. Den fyrste delen har vore trykt i avis før, og er heilt klart meir gjennomarbeidd enn den siste delen. Men ei bra bok.
Kriminalthriller om Kurt Wallander og dottera hans, Linda, som skal byrje i Ystad-politiet om få veker. Det starter med brennande svaner, held fram med brennande kalvar og dyrebutikkar og ender med brennande kyrkjer og menneskeoffer. Kristne dommedagsprofetar og korfor dei gjer som dei gjer - med slutt 11. september 2001...
En onsdag i april 1995 vart heile Noreg invitert til å skrive dagbok. Denne boka inneheld utdrag og heile daggbøker frå denne dagen, med kommentarar frå forfattaren, som er etnolog. Eg synes det var ei interessant bok, som seier mykje om Noreg anno 1995. Folk har det stort sett godt, og eg er spesielt imponert over pågangsmotet og livgløden til ein del av dei eldre bidragsytarane. 98-åringen i 4. etasje utan heis som var i butikken nesten dagleg var imponerande!
Barndomsskildring om Juha Lindströms barndom, sannsynlegvis sjølvbiografisk. Fyrste halvdel er relativt uskuldig, med episodar frå Juhas oppvekst sett med auge som tydelegvis er på alder og modenheitsnivå med Juha sjølv. Her er ingen av påfunna dumme - dei berre følest heilt naturleg for ein 10-12-åring. Siste del er meir alvorleg, med mykje mobbing av både Juha og medelevar. Den som mobbar vert sjølv mobba, og det ender svært trist. Ikkje eigentleg den boka eg trudde det skulle vere - Jonas Gardell er komikar, men det er vel som vanleg slik at ein vert undertrykt som barn, og fyrst som vaksen kjem svanen ut. Dei som trudde dei var så vellukte som barn, kjem ofte ikkje særleg mykje lengre. Kanskje har det noko med det å måtte kjempe å gjere?
Relativt ordinær krimhistorie med eit relativt lite originalt plott: ung kvinne, tidlegare narkoman og no klient i siste fase ved behandlingskollektiv, vert funne drepen. Trugsmål frå "undergrunnsmiljøet" på forhand, mange rundt henne har mogleg motiv - få har mogleik. Litt overraskande, men særs logisk, gjerningsmann. Ikkje frykteleg original, men altså heilt ok. Fyrste boka eg har lese av denne forfattaren.
I utgangspunktet er dette ei interessant bok om biologiske skilnader i kvinner og menns hjerner, og at kvinner får overblikk medan menn har romkjensle, som gjer at vi vel forskjellig med omsyn til yrke, utdanning, interesser, val i dagleglivet, diskusjonar rundt middagsbordet... Men etterkvart vert det heile så totalt einspora - ingen mogleik for at det er andre ting enn rein biologi som påvirker, ingen mogleik for å endre noko som helst ettersom biologien har talt osv. Ja, det er få kvinnelege sivilingeniørar (dei hadde til og med klart finne ei undersøking frå Irland, GB eller Australia som sa at det fantes 0 - NULL - kvinnelege sivilingeniørar!), nei, det er ingen vits i å forsøke endre på det, nei, det har overhode ingenting med kordan arbeidsmiljøet er eller kordan vi oppdrar barn og unge. Det har KUN med hjernen å gjere. Godta det og la dottera di bli sjukepleiar eller noko anna der ho kan jobbe med menneske. Det er godt mogleg at boka vert betre mot slutten - etter å ha lese den fyrste fjerdedelen og lidd meg gjennom den neste, gav eg opp å lese denne boka fordi eg vart så irritert. Det er sikkert fordi boka er skrive av ein mann og ikkje eigna for den kvinnelege hjernen min.
Bok om Victor Alveberg, fotograf. På mange måtar ein oppvekstroman frå 1960- og 70-talet, om spesielt ungdoms- og tidleg vaksenliv. Boka var tildels litt sær - litt springande, mykje fantasi og draumar, veldig annleis enn andre bøker eg har lese innafor "oppvekstsjangeren" (bla. Gerd Brantenbergs bøker). Fyrste bok i ein trilogi ("Drift" 1996; "Drømmen om havet" 1996; "Veien til Dhaka" 1997). Frå omtalen på baksida av boka: "Drift er fortellingen om Victor Alvebergs lange og farefulle ferd mot kjærligheten. underveis blir historien også et trollspeil som reflekterer 70-årenes kulturelle og politiske utskeielser. Tiden da man trodde alt var mulig."
Jesper Humlin er poet med mange stipend og få seldte bøker. Forlaget hans vil no at han skal skrive ein krimroman (og det gjer alle rundt han også - konkurrenten, kjæresten, mora, ...), noko han sjølv absolutt ikkje ynskjer. For å forsøke få inspirasjon til forfatterskapet sitt, starter han eit skrivarkurs for den afrikanske flyktningen Tea-Bag og hennar venninne Tanja og Leyla. Håpet er at dette skal få han til å byrje skrive krimromanen, i staden får han høyre jentenes historiar. Historiane fortel om eit liv og opplevingar svært fjernt frå dei liva dei fleste av oss i Norden lever - og også fjernt frå det livet politikarar og almunen ynskjer og trur at flyktningane lever når dei kjem hit. Ei veldig god bok, lett å lese og ein heilt annan del av Mankells forfattarskap enn dei vanlege Wallander-bøkene.
Novelleantologi av kvinnelege irske forfattarar. Stort sett romantiske noveller - anten med (forventa eller overraskande) happy ending, eller med overraskande (novelle-)ending. Ei kosleg bok - om enn best i mindre dosar, unntatt dei dagane eg var i humør til "klisselesing" :-)
Antologi med historiane til unge lesbiske og homofile i Noreg. Tildels godt skrive historiar, men varierande kvalitet og "interesse" - som vel er vanleg i dei aller fleste antologiar av denne typen. Men absolutt ei viktig bok.
Andre bok i trilogien om Victor Alveberg. Også denne boka var i sjangeren "oppvekst", sjølv om ALveberg no er blitt ein del år eldre, på alder med meg sjølv - men på søtti-talet. Han er no etablert med familie, hus og jobb og opplever ei vaksande sprekk mellom dei forventningane han sjølv hadde og det livet han faktisk lever - som er langt meir "normalt" enn det dei såg for seg då de flyttet til den nokså øde staden Kaperhavn. Boka handler mykje om kjærleik og om svik, til menneska og til naturen og samfunnet. Mot slutten av boka vaklar Alveberg mellom trudomen til si eiga familie og kjærleiken til ei anna kvinne - og han ser ut til å velge henne. Eg er ikkje sikker på om eg kjem til å lese den siste boka i trilogien ("Veien til Dhaka") - sjølv om boka var velskrive og spanande, er den litt tung å lese og den er dessutan lang (500 sider) - noko som i og for seg ikkje er så ille, men det demper jo lysten til å byrje lese når det tek meg to månader ikkje-spesielt-intensiv lesing å kome gjennom den...
Milan Rai er ein engelsk fredsaktivist. I denne boka presenterer han ti motforestillingar til ein militæraksjon. Den delen av boka med desse motforestillingane er bra, sjølv om nokre av dei gjerne kunne ha vore fyldigare. Den fyrste delen av boka dreier seg imidlertid om åra fram mot 1991 og deretter fram mot 2002, og består av store delar sitat (med kjeldehenvisningar - over 700 ialt) frå politikarar og andre. Denne delen er etter mi meining svært lite lettlese, tvert om svært tung. Sitat KAN gjere ei tekst betre, men i dette tilfellet gjorde den teksten veldig oppstykka og tung å lese. Ei betre løysing ville ha vore å plassere dei korrekte sitata på slutten av kvart kapitel og skrive dei om i den løpande teksten slik at dei vart lettare og meir samanhengane å lese. Boka er "subjektivt objektiv" - det er tydeleg kva ståstad forfattaren har, men boka er sakleg skrive i ein refererande stil. Nokre stader "sklir" det imidlertid noko ut i meir personlege betraktningar, noko eg meiner forstyrrer teksten meir enn godt er.
Bok om Morten Martens og den forsvunne dottera hans. Boka følger Martens' leiting etter dottera Anita som forsvann etter ein fotballkamp i Torino. Ingen veit kva som er skjedd, og saka etterforskast som ei kriminalsak sjølv om alle eigentleg trur det ikkje er skjedd noko kriminelt. Etterkvart er det tydeleg at Anita har vore gjennom ei personleg krise og forsvunne etter dette, og politiet legg vekk saka. Martens held imidlertid fram å leite, han vil snakke med dottera, og via ymse tilfeldigheitar vert både han og dottera vikla inn i ei krimsak. Eigentleg ei nokså keisam Martens-boka, så vidt eg hugser pleide det vere meir "action" i dei - dette her var meir ei småsøt historie om persoinlege kriser og ein fars kjærleik til dottera si. Men boka var bra - som ein vanleg roman.
Lucy Sullivan blir med arbeidskameratane til spåkone - for å få seg ein god latter. Det viser seg at spåkona spår at ho skal gifte seg i løpet av året - morosamt, sidan Lucy korkje er typen til å gifte seg eller har ein kjærest. Etterkvart går venenes spådommar i oppfylling, og Lucy lurer fælt på kven ho skal gifte seg med. Ho trur ho treff draumemannen Gus, men han viser seg å vere ikkje heilt som ho ønskte. Det skjer også ting i Lucys familie som forandrer mykje, og ho flytter heim for å ta seg av faren når mora flytter ut. Etterkvart opner dette augene hennar og ho flytter tilbake til venninnene sine og overlet faren til andre - og ho gjer det slutt med Gus, fordi han, i likskap med mange andre kjærestar ho har hatt, er for lik faren.
Dette er kanskje den av Marian Keyes bøker eg har likt best. Blandinga av alvor og moro er fin, og alvoret blir ikkje så overfladisk som eg føler det har vore i andre bøker.
Boka startar med at venene Tara, Kathrine, Fintan og Liv feirer Taras fødselsdag på restaurant. Livet er som vanleg, dei har sine problem og gledar. Like etter blir Fintan alvorleg sjuk og store endringar skjer i alles liv. Tara, som tidlegare har tviheldt på sambuaren Thomas fordi ho i ein alder av 31 år slett ikkje kan bli singel att, byrjer tvile på forhaldet. Kathrine, som har vore iskald overfor menn som forsøker seg, forandrer seg - og takka vere at Fintans familie kjem på besøk treff kjærleiken også Liv. Fintan gjennomlever sjukdommens mange faser, både fysiske og psykisk.
For nokre dagar sidan skreiv eg at "Lucy Sullivan skal gifta seg" var den beste Marian Keyes boka eg hadde lest. Den påstanda varte berre ei veke - dette er DEFINITIVT den beste boka! Det er ikkje den same lettsindige spøken her, boka er meir alvorleg, men samstundes optimistisk. For fyrste gong på mange år vart eg liggande og lese til eg var ferdig - rundt klokka to natt til tysdag...
Dette er ei reiseskildring frå Iran. Boka er spekka med personlege betraktningar, referat frå møte med stader og menneske og mykje fakta. Den gav meg lyst til å besøke Iran, eit land eg kjenner dårleg, men som eg trur er veldig annleis frå amerikansk skremselspropaganda. Dette er også Svingen og grøndahls oppfatning - det er heilt annleis enn skremmebileta av ein fundamentalistisk muslimsk stat som mange teikner, menneska er opne og venlege, sjølv kvinner kjem dei tett innpå. Boka er også godt skrive, lettlese, men samstundes godt språk.
Dette er Åsne Seierstads fyrste bok. Fyrsteutgåva vart skrive under Milosevic' styre, men etter hans fall eit år etter møtte ho på nytt personane ho hadde snakka med og skreiv vidare på historiene deira, om draumar om falt i knas - eller som voks fram. Historiane er gripande, koslege, fæle, til å bli sinte eller glade av. Mest inntrykk gjorde kanskje historia om Branko, leiar i Milosevic' ungdomsparti. Dette var ein person så ulik meg sjølv, ein person eg ikkje klarte relatere meg til - og det gjorde historia så gripande. Han gav aldri opp, sjølv ikkje etter Milosevic' fall. Andre historiar viser at folk i Serbia og Noreg ikkje er så ulike, alle har vi våre draumar og problem, alle blir vi utbrente og leie, alle føler vi for å flykte i blant.
Dette er ei samling historiar, reportasjar, artiklar og foredrag om Afrika av den polske journalisten Ryszard Kapuscinski. Han skriv levande om luktene, folka, varmen, insekta, krigane og alt det andre han ser, opplever og tenkjer, og sjølv om han ikkje gjev meg direkte lyst til å reise dit (etter historiane om eit hotellrom fullt av kravlande kakerlakkar eller endelause regntider er ikkje Afrika SÅ fristande...) er det så bra skrive at eg føler eg er litt til stades, litt blant alle kakerlakkane, sanda, regnet og varmen. Det meste er skrive i ein personleg reportasjeform, og han har medvite vald å halde seg unna "offisielle reiseruter, palasser, fremstående personer og storpolitikk" - til fordel for "den vanlege afriukanar" - tilfeldige lastebilsjåførar, nomadar i ørkenen og bbønder på savannene. Eit Afrika heilt annleis enn det depressive biletet vi ofte vert presentert for i media i Nord-Europa.
Denne boka danner grunnlaget for "Fedon Lindbergs slankekur" (den heiter sjølvsagt ikkje det, sidan han sjølv ikkje vil kalle det slankekur). Boka er forsåvidt interessant nok, han kjem med interessante og provoserande tankar og idear, men eg syens likevel det vert for ekstremt. At det krittkvite middelhavsbrødet gjev hoppande blodsukker, kan eg villig gå med på (det er trass alt loff), men det er ein viss skilnad mellom dette og det norske grovbrødet, som dessutan er bakt på kveitemjøl med langt høgare utmalingsgrad enn det greske. Elles inneheld boka ein del oppskrifter, mange av dei ser veldig gode ut.
Ei novellesamling tildels frå India og tildels frå dei indiske eksilmiljøa i USA og Storbrittania. Nokre veldig bra historiar, klassiske noveller med skikkeleg overraskande slutt. Forfattaren har fått fleire prisar for novellesamlinga, og alle er sannsynlegvis velfortente.
Novellene handlar mykje om kulturskilnader mellom India og det nye landet. Her er alt fra immigranten som for fyrste gong stifter bekjentskap med corn flakes til frukost, til den hinduistiske kvinnas fascinasjon for kristne symbol og den gamle indarens møte med ein indisk-engelsk familie på jakt etter røter.
Boka handler om oppløysinga av iranske familiar under krigen mellom Irak og Iran. Hovudpersonane har alle flykta frå bomberegnet over Teheran, og den eine av dei, Behrooz, reiser attende for å leite etter venen Behram, som er sakna.
Reisa vert ei reise ikkje berre gjennom geografien til Teheran, men også gjennom minner som strøymer på der han går mellom utbomba hus, likhus og venenes tomme leilegheitar. Eg synesboka var bra, sjølv om forteljarstilen var heilt annleis enn i andre bøker eg har lese, og dermed uvant.
Ei praktisk bok om jusen kring det å gifte seg og ikkje minst det å ha/få barn og å skilje seg. Kjekt å vite, men elles ikkje så veldig bra bok - eg synes døma vart for spesielle og einsidige, eg trur røyndomen er mykje meir blanda og eksempla burde ha gjenspegla dette også. Dessutan sakna eg litt meir om sjølve ekteskapet. T.d. ville ei gjengiving av vigselsritualet vore naturleg å ha med når kopi av blankettane som skal leverast ved ekteskapsprøvinga er med.
Uten skjebne handler om ein 15-årig ungarsk jøde som fyrst vert sendt på tvangsarbeid, deretter til konsentrasjonsleir. Han tilpasser seg og overlever, som det står i omtalen av boka. Boka starter med at han har fri frå skulen ein dag for å seie farvel til faren som vert sendt i "arbeidsleir", og avsluttes med at han er på veg til si mor etter å ha fått beskjed om at faren er daud i konsentrasjonsleir. Skildringa av livet i leiren., og spesielt ankomsten til Auschwitz-Birkenau er særs sterk. Dei vert delt i køer, og vert fortald at køa til venstre, for kvinner, barn og sjuke, går til sjukestue og skule, medan arbeidsføre menn skal arbeide. Alt er roleg og fredeleg, nesten idyllisk - på avstand. Etterkvart som mennene rykker nærare fram til legen som skal dele dei i arbeidsfør eller ikkje arbeidsfør, vert lufta meir ladd, kjensla av utryggheit veks. Köves, hovudpersona, seier han er eit år eldre enn han er og hamner i køa for vaksne, arbeidsføre menn. Etter arbeid på steinbrot i mange månader, hamner han på sjukestove og sverer i lang tid mellom liv og daud, fyrst på grunn av såra sine, så fordi han er lite produktiv og ikkje arbeidsfør. Som ved eit under hamner han på eit sjukehus der han får god behandling fram til frigjeringsdagane i april 1945.
Det verste (og beste) med boka er den psykologiske delen av handlinga, der eg som lesar veit kordan dette kan ende, eg veit heile tida kva lagnaden til så mange fangar i konsentrasjonsleir vart, eg veit så mykje av det som 15-ringen som går av toget i Auschwitz ikkje veit. Eg veit det ikkje er gitt at det går bra, at gasskammeret kan vente på neste side. Til tider gjorde den psykologiske spenninga meg kvalm - men eg klarte ikkje legge frå meg boka.
Boka er delvis sjølvopplevd, forfattaren satt eitt år i konsentrasjonsleir frå 1944 til 1945. Han fekk Nobels litteraturpris i 2002.
Ei bok om krangling i samlivet, enkelt og greitt. Anders fekk denne av meg etter bryllupet, og eg syntes eg også burde lese den. Mange gode tips til ein god krangel, sjølv om den lova "kordan bli vener att" for ein stor del manglar.
"Korrupsjonsjeger" er Eva Jolys sjølvbiografi. Som bok i denne sjangeren er den god. Den gjev eit godt bilete av barndom og oppvekst og kordan ho endte i Franrike, og ho fortel tildels nært om livet sitt. Historia om den noverande familien (mann og barn) er dog nesten fråverande. Sidan den i høgste grad er relevant, m.a. fordi Eva Joly har motteke trugsmål mot seg og familien i samband med saker ho har etterforska, virka det noko merkeleg. Språket er til tider også litt for enkelt og lite gjennomarbeidd, der eit avsnitt t.d. kan innleiast med ei setning i 3. person, for så halde fram med 1. person gjennom resten av avsnittet - utan at det er eit utsegn frå ein person som vert gjengjeve. Dette trekk inntrykket a boka noko ned, men det er likevel ein god sjølvbiografi, som gjekk unna på ein drøy kveld.
Rebel Code er ei moderne historiebok, om historia bak og rundt framveksten av den frie programvaren sidan 1990-talet. Den føltes ekstremt tunglest, men var pingen måte keisam eller eigentleg tung. Eg trur det som fekk den til å føles slik var dei relativt lange kapitla utan "store" asnittsskiller eller andre typografiske knep som gjorde det naturleg å legge inn bokmerket...
Boka anbefalast absolutt for dei som vil lese meir om bakgrunnen for dagens open source-miljø. Den inneheld mange interessante historiar, og sjølv om eg kjenner til dei fleste frå før var det greitt med ei oppfrisking.
Dette er ein antologi med dei beste reiseskildringanme Risnæs fann i biblioteket sitt. Han er kjend frå reiseprogram i radio og TV, og mange av ideane og kunnskapen han synes i desse programma får han nok frå skjønnlitterære skildringar. I denne boka konsentrerer han seg om det austlege Europa, Midt-Austen og delvis Det Fjerne Austen.
Den fascinerande skildringa til Wilfred Skrede, nordmannen som ville til Little Norway for å bli jagarflygar under krigen og som endte med å dra gjennom Himalaya var så fin at eg no er på jakt etter heile boka han skreiv (Over verdens tak, 1950). På omlag same tid var tyskaren Heinrich Harrer på flukt frå India til Tibet - hans forteljing om då han kom inn i den forbodne by er interessant og spanande. Likeins var historia til Alex Kerr om huset hans i Iya-dalen i Japan fin, trist at slike område snart ikkje finst lenger i Japan.
Mange veldig bra fortellingar, saman med nokre som eg ikkje likte så godt - mest fordi dei var frå land eller område eg har lita interesse for.
Dette er boka "alle" har høyrd om, om den fattige gjetarguten som legg ut på si lange reise frå Spania til Egypt for å finne kongens skatt. Reisa er ei reise ikkje berre gjennom mange land og lange strekningar, men gjennom ei verd full av levande og daude draumar, gode og onde menneske, ærlege og uærlege personar. Essensen i boka er kanskje at det som vi trur er så langt borte kanskje befinn seg veldig nær - men det kan likevel vere verdt å reise langt for å nå. Det å reise er viktig i seg sjølv, anten det er ei fysisk reise eller meir på det mentale planet.
Ei generajonssoge om tre generasjonar kvinner som lever på 1900-talet i Sverige, fyrst på landasbygda, deretter i byen. Vi høyrer om live deira, lagnaden, kordan vart det som det vart, vart dei lukkelege, kva gjekk gale, kva angra dei på - og kva var dei glade for? I fylgje forfattaren har den ikkje sjølvbiografiske trekk.
Ein heilt annleis reiseantologi enn Risnæs'! I denne boka f du alle historiane du eigentleg kunne tenke deg å kunne fortelje (sannferdig) om at du opplevde, om i bunn og grunn er du glad for at nokon andre kunne oppleve det for deg... Kort sagt: reisene vi ikkje gløymer, dei som ikkje gjekk heilt som dei skulle eller inneholdt litt for mange uromomnent. Bidraga kjem frå 29 meir eller mindre kjende nordmenn.
«Før i tiden hadde kvinner tid til å lage fruktterter og måtte simulere orgasme. Nå får vi til orgasme, men må simulere fruktterter.»
Boka handlar om fondsforvaltaren Kate Reddy, vellukka karrierekvinne med mann og barn. Ho har tilsynelatande stålkontroll over alt, men det føles ikkje slik. Mødrene på skulen forstår ikkje kordan ho har tid til å jobbe fulltid samstundes som ho har barn (med kritiske røyster og insinuasjonar om at gode mødre er der for barna sine), sjefen synes ho jobber for lite og tek for mykje fri på grunn av barna (når ein mannleg kollega tek fri for å sjå dotteras ballettavslutning, får han masse skryt for å vere ein god far, når Kate gjer det, møter ho løfta augebryn) og mannen ser for lite til henne, synes ho lytter for lite og er for mykje på reise.
Ei veldig morosam bok, samstundes som den var trist. Eit absolutt must å lese for menn som bli far (spesielt om dama arbeider).
Reisehandbok for Belgia og Luxembourg. Ok reisehandbok i den sjangeren, bortsett frå at hotellet vårt mangla og det er få bilete, noko som for meg gjer det vanskeleg å danne meg eit bilete av staden eg skal til (ok, så f eg gjere research på nettet, då...). Vi hadde også storbyguiden for Brugge og Gent i same serie, denne inneheld stort sett opptrykk av dei aktuelle kapitla i hovudguiden, pluss forkorta versjonar av ein del andre kapitel.
Dette er ei bok som fortel kordan hagen bør leggast opp dersom du er lat og vil ha maksimal hage med minimal innsats. Genialt! Min manns bok, vonleg les han den sjølv før han anlegg japansk bonsai-hage og victoriansk rosehage... Boka inneheld masse gode tips, masse inspirerande bilete og er godt og morosamt skrive.
Den nigerianske forfattaren Chinua Achebe debuterte med denne boka i 1958. Den handlar om livet i den tradisjonelle Igbo-kulturen før Den Kvite Mannen kjem til området, og om kordan det endrar seg når samfunnet vert meir og meir påverka av misjonærar og den britiske kolonimakta, om konfliktar som oppstår innad i familien og i klanen og kordan det gamle og det nye samfunnsvesenet har ulike måtar å løyse desse på.
Hovudpersonen er Okonkwo, ein av dei mest respekterte mennene i Umofias. Han er stolt av det han har utført, han er meister i bryting, har tre koner og er blant representantane for forfedreandene i stammerituala. Overfor dei kvite er han ein stolt og kompromisslaus motstandar.
Boka er stappfull av fablar og ordspråk, ritualer for dei ulike delane av livet - kort sagt, full av fortellingar om klanen og livet der. Det er også overraskande episodar, der personar går på tvers av det det er forventa at dei gjer, ofte litt i det skjulte.
Dette er ei bok om tru og kjærleik og om meininga med livet. Jusstudenten Pilar får eit brev frå barndomsvenen som har byrja på (det katolske) presteseminaret, og drar for å møte han i Barcelona. Møtet vert ikkje som ho hadde trudd, det er for mange andre der som vil snakke med han, og ho bestemmer seg for å dra heim til landsbyen dei er frå. Han overtaler henne til å bli med han vidare, og saman legg dei ut på ei reise. Pilar er forelska, men veit han er uoppnåeleg - han er jo ved seminaret. Etterkvart fortel han at han har slutta, at han no reiser rundt og fortel om trua si, om Guds kvinnelege andlet.
Pilar opdager stadig nye sider ved mannen ho elskar. Mange andre elskar han også, dei møter opp i hopetal på møta han held og han vert kalt ut i natta for å helbrede folk. Pilar har dårleg sjølvtillit og trur ikkje på at ho kan få denne mannen, mirakel-mannen.
Boka har mykje religiøsitet (ikkje tradisjonell protestantisme eller katolisisme, men ei (relativt utradisjonell, så vidt eg veit) blanding av nypaganisme, karismatisk vekkjing og Maria-tilbeding); den religiøse bodskapet ligg heile tida mellom linene. Somme vil synes den er FOR religiøs, men om du er budd på det eller ikkje har noko i mot religiøsitet, er det ei fin bok. Eg synes kjærleikshistoria for det meste var det mest framtredande elementet i boka.
Dette er ein antologi om norske boksamlarars forhald til bøkene og boksamlinga si. Boka er skrive i 1944-1945 og ber tildels preg av det (bla. i ein av bidragsytraranes indignasjon over sensuren han vart utsett for då han ikkje fekk lese visse bøker då han var yngre, noko han kan trekke parallellar til "i dag"). Bidragsytarane var sannsynlegvis kjende kulturpersonlegdomar i si samtid, men eg hadde (diverre) berre høyrd om ein av dei.
Forutan at det var artig og interessant å lese historiane deira, var det nokre ting som var relativt framand for meg og som fekk meg til å reflektere litt over endringane som skjer i tida. Ein ting som opptok desse mennene (det var ingen kvinner blant dei) var nemleg om bøker skulle bindast inn (dei var forsåvidt samde i at bøkene skulle ha ei innbinding, ikkje berre vere hefta). Men kordan? Var forlagsinnbinding ok? Var det ok å binde inn bøkene sjølv om kvaliteten ikkje var som før? Kva når økonomien ikkje tillot kvalitetsinnbinding av alle bøkene, kva då? Lågare kvalitet eller uinnbunde? Meiningane om dette gav eit fascinerande bilete av eit lite aspekt ved bøker som i dag heilt er forsvunne. I dag har vi vel alle akseptert forlagsinnbinding, diskusjonen går meir på om paperback er akseptabelt og moglegeins også på om ein skal ha smussbindet på boka eller ei (dette var ein av bidragsytarane sterkt i mot, det var for mange grelle fargar og tok seg ikkje pent ut i bokhylla. Det skulle tas av og leggast inni boka.).
Shakespeares klassiske tragedie om Macbeths framvekst og fall. Faktisk var dette det fyrste skodespelet eg las av Shakespeare (om vi ser bort frå ei heller halvhjarta lesing av "Romeo og Julie" på vidaregåande, der eg las berre halve boka og knapt nok visste kven som døydde då eg skulle skrive referat...), men det fristar til gjentaking. Boka er omsett/gjendikta av Edvard Hoem, og både den norske og engelske teksten er med i boka. Eg føler meg langt frå sikker på at eg ville fått det same utbyttet av den dersom eg berre hadde hatt den engelske teksten (sjølv ikkje i modernisert utgve) å halde meg til...
Stykket handlar altså om den skotske generalen Macbeth som vert spådd at han skal verte konge av Skottland. Då kona hans, Lady Macbeth, får høyre dette, overtaler ho Macbeth til å drepe alle som står mellom han og trona. Macbeth angrar dette, tanken på kva han har gjort er tung å bere, og han får dessutan mange fiendar. Til slutt fører dette til hans fall, han vert drepen.
Wilfred Skrede var 19 då tyskarane okkuperte Noreg. Han bestemte seg for å verve seg til Royal Norwegian Air Force i "Little Norway", Canada. Vegen dit gjekk austover - gjennom Sovjetunionen, Kina, Turkestan, Kina og India, og deretter over Det indiske hav og Atlantarhavet til New york - og Toronto. Reisa tok over eit år, og gav den unge guten fantastiske opplevingar.
Han kjem borti ei rekkje farlege situasjonar, på både kropp og sjel. Han brekk ryggen i Sinkiang, han ligg på sjukehus under særs uhygieniske høve (men vert redda av ein lege som gjer sitt aller beste), han vert sett i fengsel fleire gonger, han vert misteke for å vere engelsk og tysk, han forelskar seg, han et med fyrstar og konsular, han vert forlatt heilt åleine på "verdas tak" - Mintaka pass.
Observasjonane undervegs er skildra med humor og alvor, han har ein nordmanns egosentriske naive syn på verda kring seg, samstundes som han aksepterer livet der han kjem. Ein del av skildringane gav meg verkeleg kjensla av Baron von Munchhausen - med alt det fantastisk utrulege han ser!
Boka er tilsynelatande ukjend blant nordmenn - noko den ikkje brude vere. Det er ei fantastisk bok, ei bok det var vanskeleg å legge frå seg.
Dette er beretninga om æresdrapet på Pela Atroshi, ei kurdisk jente busett i Irak. Slektningane hennar trudde ikkje drapet ville vekke merksemd - æresdrap er "lov" i fylgje irakisk lov, Pela hadde budd i Sverige og blitt "forsvenska", det vart lagt fram prov på at ho ikkje lenger var jomfru osv. For dei var saka klar. Men Pelas modige syster Breen ville det annleis. Ho kontaktar svensk politi og klarer til slutt få gehør for at ei kurdisk jente busett i Sverige er myrda og at dette er noko det svenske politiet skal bry seg om. Breen og Pelas onklar er svenske statsborgarar og vert etterkvart dømd for drapet i Sverige. Til gjengjeld veit Breen at ho for alltid vil måtte vere redd for sitt eige liv, familien vil drepe også henne.
Dette var ei veldig gripande bok, fortald av ein journalist, men med Breens eigne ord, saman med beretningane til familiemedlemmer og fakta om samfunna og kulturane boka omhandlar. Alt er ikkje svart-kvitt, ein kan gjere ting som går på familiens ære laus, og for dette må ein straffast, meiner Breen - men det er ikkje naudsynt å drepe. Det finst andre måtar, det handlar om vilje, vilje til å tilgje, vilje til å gløyme og vilje til å gje andre ein ny sjanse.
Etter å ha lese denne boka, spør eg meg sjølv: korfor, korfor lot eg denne boka stå i bokhylla nesten eit halvt år sidan eg kjøpte den i påska?? Tullete! Boka var absolutt brilliant, ei av dei aller beste eg har lese av Nygårdshaug og absolutt den beste av Drum/Olsen-bøkene. Den var spanande fram til siste side, heile tida skjedde det noko - og alle dei fascinerande detaljane! Heile vegen er det mengdar av detaljar, om stoffet han skriv om, frå etterforskninga, alle desse trådane som vert eit intrikat mønster som til slutt står slåande logisk og klart fram.
Boka handlar om den hemmelege etterforskinga av ei forsvinninga av ein eldre mann i Oslo. I kjølvatnet av dette dukker det mellom anna opp ei bilbombe, ein liten gut, ein kniv, ein ørkenvandrar, ein antikvitetshandlar, ein turistguide, ein lege, ein arkeolog, alkymi, gamle språk, Daudehavsrullar, kristendom, islam, israelske liljer,gullstøv, nokre liter blod og ein rosa leppestift. Kripos-etterforskar Skarphedin Olsen og teamet hans, assistert av Olsens nevø Fredric Drum, nøster opp i trådane og finn til slutt den høgst overraskande (og litt triste) løysinga.
Som sagt var boka utruleg bra, eg las i den omtrent kvar einaste våkne time i løpet av eit døgn, inkludert då eg gjekk til jobb (då rakk eg nesten to kapittel), så dette er absolutt ei bok eg vil anbefale - iallfall om du liker Nygårdshaug.
Dette er ei humoristisk reiseskildring av ei reise (eller to) gjennom Europa, frå Hammerfest til Istanbul, via ei mengde europeiske byar. Boka er full av pussige episodar og betraktningar, samstundes som forfattaren tydeleg har god kunnskap om det han skriv om (sjølv om kunnskapen ofte er tileiga eit par dagar på etterskot). Dn er skrive i 1991, noko som set sitt preg på iallfall reisa i aust-europa mot slutten av boka.
Roman om journalisten Therese Skårup som forsøker kombinere karreire, familie (mann) og etterkvart barn. Ho har ambisjonar om å gjere karriere, men plutseleg har ho kjærast og er gravid. Ho reiser likevel til Moskva for å bistå korrespondenten Ferdinand der, og utset seg for farar ho ikkje burde utsette seg for i femte månad.
Dette er ein roman om kjærleik, familie, jobb, karriere og framtid - med eit lite innsmett av krimroman på slutten.
Oppfølgaren til Thereses tilstand. Vibeke er tilbake frå Russland og føder ungen sin. Deretter er ho heimeverande med dottera i over eit halvt år - ei slitsam og lærerik tid for Vibeke. Ho lærer mykje om seg sjølv og om livet rundt seg. Venninna Heidi, som ho treffte på fødeklinikken, er med på å gje livet farge, og på det familiære planet skjer det også mykje. Forhaldet til kjæresten Paul, som er blitt programleiar i TV2 og pendler mellom Odense og København, er turbulent - situasjonen er på langt nær perfekt for nokon av dei.
Denne boka forsøker å forklare kvifor så mange menneske, ikkje berre i Midt-Austen, men i heile verda, "hater" USA. Dette skuldast innflytnanden USA har og har hatt på resten av verda - kulturelt, utanrikspolitisk, innanrikspolitisk, i media og gjennom amerikanske selskp sine eigedelar i resten av verda. Den amerikanske dominanen vert plassert i ein kontekst av amerikansk sjølvforståing. Dette var ei interessant bok, med mange spanande tankar og slutningar. Til tider var den noko tung å lese, med lange kapitel, ingen underoverskrifter og ingen "store" avsnitt (berre vanleg innrykk).
Denne boka fortel om produksjon og tildels foredling av varer vi ser og bruker til dagleg - kaffe, bananar, kakao og bomull. Gjennom reiser til produksjonsstadene og intervju med tilsette og fagforeiningsaktivistar gjev David Ransom ein god gjennomgang av skilnaden på "rettferdig" og "tradisjonell" handel med desse produkta, ein gjennomgang som får det til å gå opp for ein at det faktisk speler ei rolle kva ein vel, at den ekstra krona som Max Havelaar-kaffen kostar betyr noko.
Ei veldig lettlese (basert på avisartiklar) og interessant bok!
Denne boka er i same serie som Rettferdig handel, men på langt nær like god. Den gav ein ok gjennomgang av verdshistoria - men utan å oppfylle forventningane den gav om å sjå den frå kvinnenes andre verdsdelar enn Europa sin ståstad. Framstillinga var til forveksling lik den som gis i den norske skulen, dvs med eit blikk til sør og aust og sør-vest, men elles med konsentrasjonen retta mot vår eigen europeiske navle og mot USA. Kanskje hadde den litt mindre om USA enn vanleg - men det var ikkje nødvendigvis til det beste, sidan den heller ikkje hadde særleg mykje om amerikansk dominans over resten av verda. Kvinnehistoria var stort sett plassert i fiffige tekstboksar i staden for i den løpande teksten - saman med historia til minoritetane, arbeiderane og andre verdsdelar enn Nord-Amerika og Europa. Rett nok er det eit par kapitel om Sør-Amerika (før og etter Columbus) og ditto om Afrika, men elles var det mykje sentrering om Europa. Eg hadde forventa meg ei meir "nøytral" skildring - eller kanskje det motsette, ei særs lite nøytral skildring der "dei gløymde delane" av verda vart framheva. Men det fekk eg ikkje. Boka er dog ein grei gjennomgang av verdshistoria, og viss ein har DEN forventninga til den, er dette ei lettlese og relativt velskrive bok (om enn skjemma av ein del skrivefeil av typen "gløymd tusenåret i årstal" og liknande som ikkje tyder på andre manglar enn dårleg korrekturlesing).
Siste del i trilogien om Therese Skårup. Som dei andre to bøkene er også denne lettlese. Therese har hamna i redaksjonen i det nye utanriksprogrammet, og drar på reportasjereise til Budapest for å intervjue ein "velgjerar" i Ungarn. Der treff ho fotografen Miklos med røtter i Danmark, og lager eit svært godt intervju saman med ha - og forelsker seg. Vel heime forsøker ho gløyme han, og i staden konsentrere seg om kjæresten Paul og dottera Zarina. Sjølvsagt lukkast det ikkje, og då han kjem til Danmark ender det heile med middag hos sjefen og planlegging av ein lengre reportasjetur til Ungarn.
Nokon har kalt denne boka banal, og det er den forsåvidt: kvinne møter mann, mann møter kvinne, mann og kvinne har sex - og så forhindrer dei eit drap på slutten. Sjølve handlinga er altså ikkje mykje å skryte av, men eg synes boka inneheld mange gode poeng. Kvifor er det t.d. alltid Therese som vert utspurt om ho er utro? Korfor aksepterer ikkje kjæresten at ho er saman med andre menn (i ein profesjonell setting) - medan han sjølv har elskerinne på besøk medan Therese er i ungarn og Zarina hos tante Kiki? Kvifor skal Paul vere i Odense halve månaden, og klage når Therese vil gjere andre ting enn å vere saman med han når han er i København?
Boka handler om Didrik Dahl som plutseleg ein morgon befinn seg naken framfor Akershus festning. Deretter løper han naken tilbake over Rådhusplassen. I tillegg er venen David forsvunne, han får ei mystisk telefonoppringing, nokon bryt seg inn hos han (med spett), ein fysikar er innlagt på sjukehus, ein professor forklarer han eit og anna om tid, Pim vil ha kos - og i det heile teke. Med lange sprang fram og tilbake i tida og historien.
Det er tydeleg kven som er Thomas Hansens favorittforfattar... På same måte som Gert Nygårdshaugs bøker er også denne full av kvantefysiske sprang og underfundigheitar.
Men, jada, Thomas, i tilfelle du les dette: du har skrive ei fin bok. Gratulerer med den! Gert er betre enn deg. Men det er fordi han har skrive Mengele Zoo. Og ikkje minst fordi han skriv krimbøker. For trass i at David Sagene er forsvunne, er ikkje Ambolten ei krimbok.
Roman om den noko ubalanserte Gilbert Gundersen (Pop) og litt for mange hendingar i løpet av litt for kort tid av livet hans. Som det står bakpå boka, er den skrive me humor, ordspel, absurde situasjonar og er uderhaldande og lettlese - ei morosam tragedie. Og dette er ein karakteristikk eg slutter meg til.
Nok ein Varg Veum-roman. Veum er ute frå avrusing, og får ved hjelp av fysioterapeuten sin jobb som vakt for huset til nokre bekjente av henne. Ved fyrste besøk i huset finn dei ein daud mann i svømmebassenget, og fysioterapeuten forsvinn. Drapet og forsvinninga viser seg å ha samband med ei åtte år gamal forsvinningssak og ei nyoppdaga miljøskandale, og Veum ruller som vanleg opp saka - som får ein overraskande slutt.
Ei heilt grei Staalesen-bok, om ein romanfigur som eigentleg ikkje er min favoritt.
Bokas tittel er henta frå elgjakta - losen frå jakthundane like før det avgjerande skotet fell. I boka lyd stadig daudsklokker. Den starter med ei tilfeldig hending, ei hending som kunne skjedd kven som helst når som helst. Så baller det heile på seg, og menneske gjer ting dei under normale eller vanlege omstende aldri ville ha gjort. Prosessen er umogleg å stoppe, og med stadig sterkare kraft og fart vert hovudpersonane drive fram mot katastrofen.
Ein annleis krimroman, samanlikna med andre eg har lese i det siste, samstunde ssom den heller over mot thrillerplanet, som normalt er ein sjanger eg ikkje er spesielt begeistra for. Men denne boka var bra.
Boka handlar om Boo.com og dei tre gründarane Ernst Malmsten, Kajsa Leander og Patrik Hedelin og kordan dei klarte å skaffe både startkapital og dekking av utviklingskostnader for å selge sportsklær på nettet. Totalt 1.2 milliardar kroner klarte dei få inn i løpet av eit drøyt år - og like raskt var pengane brukt opp. Boo.com skulle lanserast globalt, med kontor i m.a. London, New york, München og Stockholm, eit stort tal tilsette på kvar stad og liten grad av kostnadskontroll. At dette ikkje kunne gå, er det - iallfall i ettertid - lett å sjå, at det faktisk gjekk så langt som det gjekk, er - også i ettertid - vanskeleg å forstå.
Boka er stort sett godt skrive, med eit interessant og fascinerande tema, men innimellom legg forfattaren ut litt for mange lause trådar. Kva er poenget med å intervjue og namngje ein tilsett for så å kun nemne han i eitt einaste avsnitt, der det står ting om han som vert hengande i lause lufta? Boka er dessutan skrive kun frå Patrick Hedelins ståstd, Leander og Malmsten ville skrive sine eigne bøker og medvirker ikkje. I tillegg til hedelin er eit stort tal tidlegare tilsette i boo.com, samt andre som på eit eller anna vis var med eller innom, referert til i boka.
Skildringa av ei backpackar-reise i Thailand - ei reise med eventyr utanom det vanlege... Richard er i Bankok og kjeder seg. I rommet ved sidan av ligg ein mann som er i ferd med å dø. Før han døyr, overlater han eit kart til Richard - med vegrettleiing til Stranda - eit litt legendarisk Eden for backpackarane i området. Richard dreg dit, saman med eit fransk kjærestepar. Deira ankomst dit er på sett og vis starten på slutten for Stranda. Ei rekke hendingar fører fram mot undergangen for staden, og Richard kjem seg så vidt ut i live. Før det skjer, døyr fleire personar - med hans direkte eller indirekte bistand.
Ei spanande bok, til tider litt for medrivande. Eg trur den minner litt om Fluenes konge av William Golding - ei bok eg har vage minne om frå vidaregåande. Også der handlar det om eit samfunns oppløysing og veg mot undergangen.
Boka er skrive i eit direkte gatespråk, så stygt at det vert poetisk, og ahndlar om Maikel som bur i São Paulo. Han er ein tilfeldig unggutt - fotballinteressert, kokainmisbrukande, storkjefta og sexfiksert. Ein dag skyt han Suel i ryggen og drep han. Han vert redd - men det viser seg at alle etter dette ser opp til han - Suel var ingen populær mann. Han får gåver frå alle i nabolaget, sjølv politiet roser han. Ein dag treff han ein tannlege som tilbyr seg å fikse tennene hans viss han drep ein mann. Maikel er skeptisk - han liker ikkje å drepe - men gjere det likevel, det er den einaste sjansen han har til å få fiksa tennene sine. Så baller det heile på seg - fleire drap, meir pengar, fleire gåver, to kjærestar og mange "vener". Inntil han ein dag drep ein gut frå feil klasse. Plutseleg liker ingen av dei med makt han, ingen vil hjelpe han. Han hamner i fengsel, vert forsøkt drepen, klarer å rømme.
Antologi av eit tjuetals jenter som skriv om sine ulike røynsler og opplevingar - som alle er knytta til det å vere kvinne, til kvinnerolla, til opplevingar som har forma dei, såra dei, styrka dei. Tildels veldig sterke forteljingar - og forteljingar som fekk meg til å tenkje over mi eiga rolle, mine eigne opplevingar. For det er faktisk ikkje slik at vi lever i eit likestilt samfunn. Ja, eg har same løn som mine mannlege kolleger, eg sit i styret i bedrifta på same måte som dei, eg har same arbeidsoppgåver som dei, eg er kort og godt likestilt i forhald til dei, i vårt mikrokosmos. Men i samfunnet, i makroet, er det langt att. Kvinner tener mindre enn menn, der er kvinnelege styremedlemer i stort mindretal, der vert kvinner sett til lite utfordrande rutineoppgåver, der vert kvinner trakassert, der vert det forventa at kvinner passer inn i rolla si, at vi fyller rolla vår - slik samfunnet forventer at vi skal fylle den. Vi kan vel alle peike på at "nei, sånn er det ikkje, eg har jo same løn, eg er jo styreleiar, eg er sjef, eg går mine eigne vegar" - men korfor skal vi TRENGE å peike på dette? Er det ikkje sjølvsagt at det er sånn? Burde det ikkje vere det?
Dette er ein biografi om Lise Lindbæk, Noregs fyrste kvinnelege utanrikskorrespondent. Lindbæk var korrespondent for norske aviser, m.a. Dagbladet, frå 20-talet. Ho var sekretær og tolk for Amundsen og Nobile i Italia, men dei viktigaste hendingane i livet hennar skjedde medan ho var korrespondent i Spania 1936-1939. Under 2. verdskrigen var ho i USA, før ho kom attende til Noreg i 1945 og virka som føredragshaldar, journalist og forfattar her og i andre land i Europa. Ho snakka sju språk flytande og hadde reist rundt i det meste av vest-europa før, under og etter krig.
Boka handlar om hennar kamp for dei svake, for dei som kjempar og lid, for barn, mot fascismen, for å kome seg fram og få oppfylt måla sine. Historia er spanande og samstundes tragisk - Lindbæk fekk på langt nær den forståinga og støytta frå norsk presse som det i ettertid synes klart at ho fortente, ei heller etter krigen, då det synte seg at ho hadde hatt rett i sin skepsis og frykt for fascismen ho opplevde i Italia. Ho leid heile livet av pengemangel, og døydde einsam og forlatt i Tyskland i 1961, berre 56 år gamal.
Ei bok som hevdar å kunne fortelle deg kordan du skal kunne få tid til alt du vil og andre fine ting. Den er ikkje spesielt revolusjonerande - at det er lurt å vaske håret og legge fram klær om kvelden for å spare tid neste dag, det visste eg. Tida eg sparer på å gjere det, skal eg visst bruke til å re senga, tømme søppel og lufte soverommet skikkeleg før eg går om morran. Jaja. Det skal den ha, den er i det minste logisk. Så logisk at eg ikkje hadde trengt kjøpe den, nei. (Til mitt forsvar: det var ei bonusbok som kosta meg veldig lite.)
Kort og godt ei bok full av selvfølgeligheter, den gav knapt nokre nyttige påminningar av det eg visste frå før.
Dette er visstnok den fyrste norske skjønnlitterære novellesamlinga med kun skeive kjærleikshistoriar. Mange av novellane var svært rørande, andre berre sånn passe godt skrive. Spesielt historiane til Gerd Eva Lillo og Gudmund Vindland var veldig gode - fyrstnemnde med overraskande og morosam slutt (og handling, forsåvidt), sistnemnde moglegeins ei av dei beste kjærleiksskildringane eg har lese (Gudmund Vindland stiller dog i særklasse der).
Den tredje Pondus-boka frå Øverlis hand. Som vanleg, veldig bra.
Dette er ein kjærleiksroman, om andeleg og fysisk kjærleik. 21-årige Klara Jørgensen frå Noreg har hamna i Venezuela, i ein fjellby og på ei øy ved kysten av landet. I fjellbyen bur Gabriel Angélico, på øya bur William Penn. Boka består av to delvis samanvevde historiar, begge med Klara - den eine frå fjellbyen, den andre frå øya. Den handlar om kjærleik, om lengsel, om ynskjet om å finne den evige kjærleiken, om smerte og om sorg, om flukt, fridom og frigjeving - om å vere på reise, ei reise i det fysiske og det psykiske.
Boka handlar om tenaren Jacques og herren hans. Jacques byrjer fortelje om den gongen han vart forelska, og gjennom utallige digresjonar, både i sidehistoriar frå Jacques og herren, og i hendingar i den verda dei befinn seg i, får vi høyre denne historia. Til slutt stiller han overfor tre ulike sluttar på forteljinga - vel den du liker, den som framstiller hovudpersonane slik du ynskjer dei er.
Då boka vart skriven, seint på 1700-talet (den vart utgjeve i 1796, men skrive nokre år før dette), var den ei nyskaping innafor romankunsten, og Diderot utfordrar biletet av kva ein roman er og kordan ei forteljing skal skrivast. Boka er til tider ulogisk i tid og rom - men dette er gjort medvite frå forfattarens side, og er del av dei utfordringane han gjev i romanen.
Dette er den 11. boka frå Anne Holts hand (hender), og den sjuande med Hanne Wilhelmsen i hovudrolla. Som vanleg har Anne Holt levert ein god krimroman. Eit kvadruppeldrap vert oppdaga i Oslo, og løysinga synes klinkande klar: familietragedie på grunnar av pengar og misunning. Men er løysinga så openbar som den virker? Kva er det etterforskarane ikkje ser? Gjennom ei hektisk jul løyser Oslo politikammer drapssaka, men til kva pris?
Denne gongen kjem vi også nærare innpå Hanne som menneske, med tilbakeblikk på fortida og spørsmål om korfor ting vart som dei vart. Dette er ein trend som har heldt fram frå dei siste par bøkene - i motsetnad til dei fyrste bøkenem, der ho var ein veldig lukka person som ikkje fortalde særleg mykje om privatlivet sitt, korkje til kolleger eller til lesarane av boka.
Boka handler om den kulturelle distansen mellom nord og sør. Bokas forteljar kjem tilbake til Sudan frå studier i London for å jobbe, og i heimlandsbyen treff han Mustafa Said, som det viser seg at har studert i Oxford og har særs gode akademiske kunnskaper. Etterkvart skal det vise seg at dei sosiale kunnskapene er langt dårlegare, og var grunnen til at han etterkvart vendte heim frå london og gifta seg med ei kvinne frå nabolandsbyen til forteljaren. I boka får vi høyre om Mustafas tragedie som etterkvart får store konsekvensar for forteljaren.
Boka er sagt å vere eit av dei mest betydningsfulle verk i nyare arabisk litteratur, og skildrar kulturkonflikten og kløfta mellom den europeiske kulturen og kulturen i det arabiske Afrika. For forfattaren Tayeb Salih, som sjølv fekk si utdanning i England, var denne romanen hans bru over til den arabiske kulturen då han flytta for å studere.
Dette er Anna Janssons debutbok, og således den fyrste boka om politiinspektør Maria Wern. Ein mann vert funne drepen og hengd, og det er ting som tyder på at dette er eit ritualmord - eit midtvintersblot. Maria oppdagar sterke likheitstrekk med eit drap i Uppsala 9 år tidlegare - men mordaren frå den gong vart drepen i ei bilulykke, så det kan ikkje vere den same. Eller kan det det? Takka vere Marias tru på at ho nærmer seg løysinga, litt ukonvensjonelt politiarbeid og evna til å snakke med folk kjem politiet nær ei løysing - då heile situasjonen med eitt er heilt forandra, og Maria er nær ved å miste noko av det kjæraste ho har.
Som så mange andre unge, kvinnelege krimforfattarar i Sverige er også Maria Jansson oppteken av kvinnas soleklare rett til å arbeide - også i såkalte mannsdominerte yrke - og som i bøkene til t.d. Liza Marklund og Emma Vall vert også Janssons hovudperson utsett for diskriminering. Dette er eit spesielt trekk ved svensk moderne krimlitteratur - eg kan ikkje hugse å ha sett det same i norske krimbøker, men så er kanskje norsk krim ein meir etablert "rase" - iallfall blant dei kvinnelege forfattarane, som for ein stor del også har vald mannlege heltar.
Dette er bok nummer to om politiinspektøren Maria Wern. Denne gongen har ein mann forsvunne, to menn vert funne daude, ein seglbåt vert sprengd - og Maria forsvinn. Frå å vere ei relativt uinteressant (eller iallfall uprioritert) forsvinningssak blir saka ei av dei mest alvorlege politiet i byen har opplevd. Mordaren har ingenting å tape (og ingenting å vinne) og skyr ingen middel for å nå målet sitt - hemn.
Eg synes denne boka var eir "triviell" enn den fyrste. Kanskje var Anna Janssons stil eg var blitt vand med, men heile plottet var på sett og vis enklare og meir forutsigbart denne gongen. Den minte også svært mykje om "Sprängaren" av Liza Marklund - no er ikkje det noko dårleg bok å bli samanlikna med, men plottet og sidehendingane var til ein stor grad likt, med problem på heimebane, mannssjåvinist på jobb og "detektiv" på jakt etter spor - og så kom ho litt for nær.
Petter har ei merkeleg historie. Han hadde aldri vener - men følte seg ikkje venelaus. Han skriv - men vil ikkje vere forfattar. Han kan alt - men har inga utdanning. Han lever av å skrive. Ikkje for seg sjølv, men for andre. Store mengdar plott til romanar, noveller og filmar kjem frå hjernen og hendene hand. Sjølv kunne han aldri tenke seg å publisere noko, å la andre sjå at det er han som har skrive det, men gjennom andre forfattarar sprer han det han skriv.
Dette er historia om ein sjakkspelar. Om ei fatal erotisk forbindelse. Om alle som vil skrive, men som ikke hadde noko å fortelle. Om å produsere meir enn ein kan fordøye. Om eventyr og fantasi. Om røyndom og verda. Om sirkusdirektørens dotter. Om ein edderkopp som sit fast i sitt eige nett.
Åsne Seierstads forteljing frå krigen i Irak våren 2003, frå ho kom dit i januar 2003 til å reiste ut siste gong i april 2003, like etter at USA hadde (ein slags) kontroll over byen (kontrollen var i det minste ikkje Saddam Husseins).
Boka inneheld sterke beretningar frå menneska ho møtte, reportasjane ho aldri rakk skrive, bileta ho tok, men ikkje fekk trykt, bilete ho såg, men ikkje tok. Innimellom er reportasjane som kom på trykk i dei nordiske avisene med - saman med historia rundt den. Oppgittheiten over å ikkje få visum, gleda då ho endeleg finn ein måte å få visum på etter å ha venta lenge - og dagen etter kjem det offisielle pressevisumet ho har sagt seg viljug til å betale høg pris for. Beretningar frå al-Kindi-sjukehuset, frå massakren på marknaden i al-Nasser, frå moskeen der dei daude vart vaska og stelt før gravferda. Frykten og angsten på hotellet, kva vil skje, kjem amerikanarane, kvifor skyt dei på hotellet? Redsla for å gå ut, "i dag har jeg ingenting å fortelle fra Bagdad". Reportasjar i hjelm og skotsikker vest, om å søke dekning bak hushjørnet under direktesending, om nyheitshungrige kolleger langt borte - og rundt henne. Historia om sjåførane og tolkane, oppassarane frå regimet som skulle passe på at ho berre såg det ho skulle sjå, som alltid sa dei rette tinga, viste hene dei rette hendingane. Og som ho gradvis kom innunder huda på.
Dette er ei sterk bok frå krigen i Irak, ei reportasjebok denne gongen - ikkje ein roman eller ein dokumentar. Og ei veldig god bok.
Dette er den trykte utgåva av Salam Pax sin blog frå Bagdad, "Dear Raed", frå 7. september 2002 til 28. juni 2003. Eg har else det meste før, men over lang tid. Delar av boka hadde nok vorte betre med litt omarbeiding, det er skilnad på web og bok på papir, men det aller meste står seg bra også i bokform - Salam Pax skriv godt, og lenkjene stiller som regel som tilleggsmateriale og er ikkje strengt naudsynte for å forstå avsnitta.
Det ville kanskje vere interessant å lese Salam Pax og Åsne Seierstad sine dagbøker frå krigen samstundes, og samanlikne deira opplevingar av dei ulike dagane. Seinare, seinare...
Dette er ei novellesamling frå "dei norske sørstatane" - grensetraktene mot Sverige. Den handlar om lukkestunder og nederlag, ting som varer - og ting som ikkje gjer det. Heile samlinga kretsar rundt nokre bygder i grensetraktene, og er tildels vevd inn i kvarandre, men utan at dei andre novellene vert meir enn tilfeldige hendingar og referansar.
Nokre av historiane er positive og handlar om menneske som kan sjå framover, det går bra med dei. Dei fleste har eit mørkt bakteppe - og dei aller fleste ender med minst eit daudsfall. Henriksen har sjølv sagt at dette ikkje er medvite, men at ei slik "siste krampetrekning" er eit resultat av desperasjonen hovudpersonen i novella ofte føler. Som fleire av anmeldarane av bøkene hans har påpeikt, er det befriande med ein debutant som har ein annan setting enn den vanlege overurbaniteten i Oslo-gryta.
Boka er skrive av fortellaren Siggi Jepsen som straffelekse i tyskstil i eit ungdomsfengsel, der han sit etter å ha blitt dømd for tjuveri av måleri. Siggi Jepsen meiner sjølv at han, i likskap med så mange andre, soner for sin far, politibetjenten i Rugbüll. Politibetjenten er den eine av hovudpersonane i fortellinga, og fekk under krigen ordre om å beslaglegge alle måleri laga av den lokale kunstnaren Max Ludwig Nansen, den andre hovudpersonen i fortellinga. Oppdraget vart utført nitidig og utan kvaler - sjølv om målaren var hans beste ven frå barndommen av. Problemet for politibetjenten er at han, i følge sonen, ikkje klarte stoppe med dette då krigen var over, og Siggi må difor redde måleri frå å bli øydelagt av politibetjenten.
Boka er skrive og utgjeve nokre år etter krigen, og er på mange måtar eit oppgjer med nazismen og denne ideologiens påverknad på einskildmenneska. Målaren ynskjer å skape noko nytt, medan politibetjenten vil behalde det som det er. Gjennom heile forteljinga kjem dette til syne, både i synet til dei to på det dei må gjere, og i synet på menneska. Siggis foreldre er særs kritiske til andssvakeheimen som er etablert ved landsbyen, og har kritisert målaren Nansen for hans morbide motiv, med mongolske andletstrekk osb., medan målaren heile tida trur på fridomen, gjev ikkje opp sjølv om livsverket hans gong på gong vert tråkka på.
Dette er Bill Brysons reise gjennom USA, eit land han forlot for mange år sidan, men som han har mange minne frå - minne frå reiser med familien i barndommen, frå filmar og TV-seriar, frå historie- og geografitimar på skulen, frå historiar han har høyrd.
Boka er full av historiar fortald med hans humor og underfundige blikk. Innimellom løper fantasien fullstendig løpsk, men dette er tilsikta - han tek seg sjølvsagt inn att. Det einaste eg sakner, er eit kart over USA i boka, gjerne med reiseruta innteikna. For dei av oss som ikkje har den heilt store oversikta over om Montana eller Nevada ligg i nord, sør, aust eller vest hadde dette gjort det meir oversiktleg. Men for all del - direkte forvirrande vert det ikkje, boka fortel om ei reise i kronologisk orden, så det heile er i grunnen nokså logisk. Det største problemet er i grunnen at han fortel så levande om stadene han reiser til, og det gjev meg lyst til å dra dit sjølv. Diverre vil nok det bli ei like stor skuffelse som Bryson sjølv opplevde å kome til ein del av barndommens feriemål eller draumar.
Dette er oppfølgaren til En komikers oppvekst. No har Juha Lindström og klassekameratane byrja på ungdomsskulen. Juha har blitt ein del av gjengen - nesten. Han får iallfall vere med, men det kostar mykje, både materielt og mentalt. Mot slutten av 9. klasse endrer Juha seg - og gir blaffen. EIn hårklipp gir han stor sjølvtillit, han byrjer la vere å bry seg om dei andre og framstår etterkvart som ein outsider, samstundes som klassekameratane har respekt for han. Så mykjer han sminke seg og ta hol i øyrene, og heile skulen antar han er homo. Etter ein fest får han juling av ein guttegjeng, og mister sin beste ven Roy, som berre vart ståande og sjå på då dei banka han. Etter dette finn han attende til venninna Jenny, som har vore utanfor gjengen gjennom åra på ungdomsskulen, mobba av dei andre jentene i klassen og har det ganske forferdeleg med seg sjølv.
Dette er ei bok om tidlege tenår i ein svensk drabantby, ein oppvekst relativt ulik min eigen ti år seinare. Som En komikers oppvekst handler også denne om å vere redd, å vere redd for å vere utanfor, redd for å mislukkast, redd for å vere annleis enn dei andre, om å gøyme seg bak ei maske slik at ingen ser kor redd ein er - eller kven ein er. Kanskje handler den også om einsemd - om at uansett kor ille du har det, er det alltid nokon som har det verre.
Medeia er eit gresk drama om ei kvinne ved same namn, fyrste gong oppført i Hellas i 431 f.Kr. Stykket går føre seg i Korinth. Medeia vert svikta av mannen sin, Jason, som forlet henne for å gifte seg med kongsdattera - han seier sjølv det er for å oppnå tryggleik for seg og borna, men Medeia meiner han berre er ute etter makta. Kongen forviser henne frå byen når han finn ut kor mykje ho hatar Jason, men Medeia tek hemn: ho tek livet av kongsdottera, far hennar døyr når han rører ved dottera og Medeia drep deretter barna sine. Alt for å ta frå Jason alt han elskar: vil han ikkje elske henne, skal han heller ikkje få behalde dei han elskar. Jason vert ikkje drepe - han må leve vidare med tapet.
I forordet er Medeia skildra som ei sterk og kompromisslaus kvinne. Eg ser meir på henne som bitter, så tipper det over for henne og ho vil ta ein daudeleg hemn. Eg synes ikkje ho er ei sterk kvinne, det ho gjer fortener ikkje slike positive forteikn. Men det er synd om henne, fråteken han ho elsker, forvist frå byen ho har kome til som flyktning etter å ha måtta dra frå sin eigen familie for å vere hos mannen ho gifta seg med. Utan mannen sin er ho ingen - og ho tyr då til drastiske verkemiddel for å bli høyrd, bli synleg. Det kan trekkast parallellar til vår eiga tid, historiar som dette hender også i dag: menn og kvinner som føler seg svikta og drep sine eigen barn, sin eigen familie, dei dei elskar. Kanskje handler det om ære, om å behalde verdigheiten og verdien sin. Mistar ein den, mistar ein alt - og har ikkje lenger noko å tape på å gå eit steg vidare.
Heinrich Harrer dro til Himalaya i 1939 for å bestige Nanga Parbat. Ekspedisjonen misluktes, og Harrer måtte snu. Samstundes starta den andre verdskrigen, og Harrer vart saman med ekspedisjonskameraten Peter Aufschneiter teke til fange av engelskmennene og satt i fangeleir i India. Etterkvart klarte dei å rømme, og la ut på ei farefull ferd gjennom Himalaya i retning Japan. Dei har eit sterkt ynskje om å besøke Tibet, det lukka landet, og etter mykje om og menn og ikkje så reint lite luring av statlege tenestemenn i Tibet klarer dei kome seg til Lhasa. Her får dei opphaldsløyve, som to av særs få utlendingar. Dei får jobb der og eit mangeårig opphald startar. Etterkvart kjem Harrer nært innpå mange tibetanarar, deriblant den unge dalai Lama. Som den fyrste utlending får han treffe den unge reinkarnasjonen, og eit langt vennskap starter. Harrer er sannsynlegvis den personen som må få mest ære for den nære omgangen med det vestlege samfunnet som Dalai Lama i dag har. Harrer lærte den unge mannen mykje, og vekte - og ikkje minst gav svar på - hans nyfikenheit og kunnskapstørst om ting utanfor religionen og Tibet.
Shirin-Gol er berre barnet då ho og familien må rømme frå landsbyen i Afghanistan til Kabul på grunn av krigen mot Sovjetunionen. I Kabul går ho på skule - dette er eit krav frå det sovjetsstøytta styret for at dei skal få mat og bustad - og lærer å lese og skrive. Kunnskapshungeren er stor, men ho er jente og fattig og kan ikkje rekne med at draumen om å bli lege kan oppfyllast. Etter nokre år i Kabul vert ho gifta bort til Morad, ein kamerat av broren, av di broren tapte i spel. Ho får halde fram på skulen inntil familien igjen må flykte. Ho får to barn med mannen medan han er soldat. Så legg dei atter ut på flukt, denne gong mot Pakistan og Peshawar. I flyktningeleiren er det lite mat, og då Morad vert hardt skada vert Shirin-Gol tvunge til å prostituere seg med Morads sjef for å få pengar til mat og sjukehusbehandling. Ho føder to søner i Pakistan, ein med Morads sjef og ein som eit resultat av valdtekt utført av tre politimenn. Morad drep dei, og det pakistanske politiet tek hemn overfor det afghanske miljøet. Shirin-Gol og familien må igjen på flukt - denne gongen mot fjella i Afghanistan, der dei slår seg til i ein liten landsby med elirhytter. Shirin-Gol vinn respekt der, ho kan mykje om samfunnet utanfor landsbyen, ho kan lese og skrive - og ho redder ei av kvinnene i landsbyen då ho er fødselshjelpar under ein vanskeleg fødsel. Men lukka er ikkje langvarig - før eit år er gått må dei igjen flykte, etter at landsbyen er oppdaga av sovjetarane og vert bomba. Dei slår seg ned i ein annan landsby, både Shirin-Gol og Morad får jobb, ungane får gå på skule, og Shirin-Gol får ei god venninne i den kvinnelege legen i landsbyen. Snart kjem Taliban og erklærer at dei har makta i landsbyen. Dette får store konsekvensar - kvinner får ikkje lenger gå ute, legen får ikkje praktisere, skulane vert stengd, Talibansoldatane forsøker truge seg til ekteskap med jentene i landsbyen. Shirin-Gol har ein draum om å reise til Iran, der livet er friare, og sparer pengar til det. Etterkvart dreg ho og familien dit, unnteke den eldste dottera som vert gifta bort til ein av (dei meir liberale) Taliban-soldatane. I Iran er livet i byrjinga godt - med jobbar, mat, klede, skule og god betaling. Så auker framandfrykten der også, og familien legg igjen ut på flukt - denne gong med støytte frå FN til den andre sida av grensa mot Afghanistan. Etterkvart finn ho att dottera, som er enke etter sitt andre ekteskap med ein brutal Talibansoldat. I ein alder av 27 år er Shirin-Gol bestemor. I ein flyktningeleir nær Pakistan møter Shirin-Gol den iransk-tyske journalisten Siba Shakib og fortel si historie til henne.
Historia om Shirin-Gol er ei veldig gripande bok. Shirin-Gol er ei vanvittig sterk kvinne, det er utruleg at ho har klart å halde seg og familien oppreist i alle desse åra, særleg i periodar der ho har vore aleine om å gjere dette. Gjenom eit liv nesten konstant på flukt og i fare og redsle beheld ho trua på ei betre framtid for seg, barna - og barnebarna.
Barbara Ehrenreich har jobba for amerikansk minimumsløn i butikk, som vaskehjelp, pleieassistent og servitør. Dette gjorde ho som ledd i eit eksperiment for å sjå kordan USAs nye underklasse av lågtløna klarte seg, den stadig aukande delen av menneske som lever under fattigdomsgrensa. Fattigdomsgrensa er i USA fastsett som ein faktor av matutgiftene for ein person, og tek ikkje omsyn til at medan matprisane har hatt ei moderat auke (og lønningane har fulgt etter dei fordi minimumsløna skal følge fattigdomsgrensa) har bustadprisane hatt ei nesten eksplosiv auke. Ikkje minst gjeld dette prisane i den lågare enden av marknaden, fordi auka etterspurnad etter slike bustader ikkje har ført til ei tilstavande auke i talet billege bustader. Resultatet er at mange med full jobb - ofte fleire jobbar - deler motellrom med slektningar og vener, fordi motella er nokre av dei få stadene som leiger ut på vekesbasis, og denne leigeforma er den einaste moglege når det ikkje finst pengar å spare opp til depositum og forskot på ein kanskje billegare leilegheit på månadsbasis.
Ehrenreich skriv om livet som lågtløna arbeidar, eit liv som slett ikkje er enkelt, som ikkje gjev rom for nye klede, sunn mat eller eit variert kosthald. Takka vere sparepengane ho hadde med seg har ho råd til å betale leige inntil ho har tent pengar, og ho kan kjøpe effektive medisinar mot utslettet ho får av vaskemiddel, hanskar eller noko anna. For mange av kollegene er det annleis. Dei kjenner ikkje noko anna liv - det var slik dei vaks opp, og slik vil barna deira vekse opp.
Gjennom historia om sumaren på farens hytte ved Finnsogen avdekkast hendingar i Tronds liv som påvirker det livet han lever i dag. Den eldre mannen Trond har på slutten 90-talet flytta til eit lite hus i skogområda nær svenskegrensa. Her vert han kjend med naboen Lars, som viser seg å vere guten han treffte sumaren 1948, den skjebnesvangre sumaren full av daud, svik og ting ein 15-åring ikkje heilt forstod.
Dette er på mange måtar ei enkel bok. Petterson skriv rett fram om livet i skogen, både før og no, og beskriv slitet som ligg bak vinterveden, hersjinga, gå-på-vilja når utfordringane dukker opp, samhørigheiten med dei andre på staden. Samstundes har boka ein djupare botn, der hendingane sumaren 1948 viser ei langt mørkare side av hovudpersonens liv, der små hendingar får store konsekvensar for notid og framtid.